Pushing Hands oftewel Tui shou:
vrij pushen en/of vaste patronen ?


Op het STN-Festival op 16 november 2013 heb ik wederom, met veel plezier, mensen mogen begeleiden bij een boeiend onderdeel van Taijiquan: Pushing Hands; niet bij de competitie, maar bij de vrije uitwisselingsmogelijkheid. Ook deze keer heb ik ervaren dat veel nieuwelingen, maar ook meer gevorderde Taiji beoefenaars interesse tonen, willen ‘meespelen’, maar een drempel voelen om van dit platform gebruik te maken. Met dit artikel wil ik pogen deze drempel te verlagen.

Wat is Tui Shou?
Tui Shou is een verzamelnaam voor allerlei partneroefeningen. Het wordt gedaan in vaste patronen, maar er wordt ook patroonloos, ‘vrij’ gepusht.  Zoals bij Taijiquan in het algemeen, zijn er ook in Tui Shou vele vormen en benaderingswijzen. Je kan samen met je partner kiezen hoe je oefent: middels kontakt met ťťn arm, met beide armen, zonder stappen in parallelstand, zonder stappen in boogstand, met stappen, met beentechnieken, met palmstrikes, met lichte vuist-elleboog- en schouderstoten.

Doel van Tui Shou

Bij Tui Shou kan je Taiji principes in praktijk brengen in direct kontakt met een oefenpartner. De beoefening stelt je in staat om je begrip van de bewegingen en je vaardigheden te vergroten. Je leert vorm en funktie te verbinden. Als je het vergelijkt met autorijden, dan zijn de basisbewegingen,  die je leert in de vorm, als  de techniek die je leert tijdens autorijlessen. De handelingen moet afzonderlijk aangeleerd worden en in de juist volgorde worden uitgevoerd. Tui Shou is de praktijk van het dagelijks autorijden. Je moet het vaak doen, om het goed te leren. Het is jammer van de lessen, als je het geleerde niet in de praktijk brengt.

Taijiquan is een martial art, een vechtkunst. Tui Shou is de brug van de vorm (losse solo- oefeningen), naar San Shou (vrij vechten). San Shou gaat in dit opzicht verder dan Tui Shou.

Ook als je doel niet op het martiale vlak ligt kan je veel baat hebben bij Tui Shou. Het is belangrijk dat je je realiseert wat jouw doel is. Zo werk ik zelf vaak een tijdlang met een bepaald thema, bijvoorbeeld ‘ontspannen van de heupen’. Ik stel dat thema dan centraal  bij losse oefeningen, het lopen van de vorm en (onder druk) met oefenpartners.

Patronen bij Tui Shou
Veel Taijiquan leraren besteden in hun lessen alleen aandacht aan PH patronen.
Vaak worden door geoefende beoefenaars aan die vaste patronen variaties toegevoegd om bepaalde aspecten extra te kunnen trainen: variaties in de richting van de druk, accenten op een van de technieken of op een of meer van de energieŽn die benadrukt worden, op intensiteit, op snelheid.  Je kunt patronen alleen goed oefenen met mensen die diezelfde patronen beheersen. 


Vrij Pushen
Niet iedere taijiquanbeoefenaar komt hiermee in aanraking: niet iedere school/docent heeft ervaring en/of affiniteit met deze manier van oefenen.
Deze manier van oefenen kom je veel tegen op taijifestivals in de traditie van Rencontre Jasnieres, zoals: Pushing Hands Hannover, North Sea Tai Chi en het  STN-Festival.

Vrij pushen creŽert een ontmoetingsplek. Het is een uitwisselings-mogelijkheid om van verschillende Pushing Hands formats kennis te nemen en op die manier ervaring op te kunnen doen. Vrij Pushen stelt beoefenaars van verschillende stijlen en scholen in staat om met elkaar te oefenen, ervaringen te delen en van elkaar te leren. Je kan je eigen vaardigheden hierdoor uitbreiden en testen. Meestal heb je een kwartier de tijd, waarna van partner gewisseld wordt. Je kan veel leren door je open te stellen voor de input en de visie van de ander; dat valt niet altijd mee, want er bestaan veel verschillende visies op dit gebied. Een respectvolle, open attitude is een voorwaarde om hiervan te kunnen leren.
Daarnaast is het ook gewoon leuk om mensen te leren kennen met dezelfde interesses. Hierbij is een respectvolle, open attitude het uitgangspunt.

Er is een verschil tussen ‘oefenen’ en ‘spelen met het materiaal’. Net als in het maken van muziek, kan je bij Taijiquan, ‘oefenen’ en ‘spelen’ onderscheiden. In de muziek oefen je bijvoorbeeld toonladders en akkoorden. De vaardigheden die je je daarmee eigen maakt, stellen je in staat een muziekstuk  uit te voeren. Op het moment dat je met andere muzikanten samenspeelt, spelen er nog meer elementen een rol: je moet bijvoorbeeld naar anderen luisteren terwijl je speelt. Tijdens het samenspelen ontstaat er alleen iets bijzonders, als de muzikanten bereid zijn het avontuur aan te gaan.

Push Hands met vaste patronen gewerkt wordt, is vooral ‘goal oriented’.  Vrij Pushen is naast ‘goal oriented’ is ook ‘process oriented’. De inbreng van en het samenspel met de oefenpartner levert vaak interessante ervaringen bij tui shou en bij san shou. ...weglaten?

Tips bij vrij pushen:
-stel je aan de ander voor en vraag wat de ander gewend is op dit gebied;
-bedenk wat je zelf wilt oefenen (wat is je doel?);
-spreek met je oefenpartner af wat en hoe jullie willen oefenen;
 -houd feeling met de ander: check voortdurend of de ander zich comfortabel voelt met de situatie en de  intensiteit van de oefening en communiceer er ook over als jijzelf je niet op je gemak voelt in de oefensituatie;
-maak er geen worstelpartij van: probeer zoveel mogelijk vanuit alerte ontspanning te werken;
-werk met de technieken en energieŽn, die je in je vorm oefent, dan wordt het geen vrijblijvend trek- en duwspelletje;
-hide your rooting: een vuiststoot kan je beter neutraliseren dan opvangen, dus leer jezelf bij pushing hands geen verkeerde reflexen aan;
-speel Tui Shou met elkaar en niet tegen elkaar: maak er geen competitie zonder medailles van;
-integreer stappen: beperk je niet tot ‘fixed steps’;
-probeer zoveel mogelijk in het moment te zijn,
laat je verrassen door wat er gebeurt;
-ontwikkel vrijheid van en in beweging;
-het is een spel! Neem jezelf niet te serieus;
-stel je open en durf te spelen;
-enjoy!

Waar en wanneer kan je oefenen?
Sluit je aan bij een oefengroep: regelmatig oefenen is geen garantie, maar wel een voorwaarde voor vooruitgang.
Elke donderdagochtend is er een unieke mogelijkheid om gratis te oefenen in het Amstelpark in Amsterdam, waar ik al 10 jaar vrij pushen organiseer. Deze ochtenden worden met veel plezier en enthousiasme bezocht door een kleine, wisselende groep beoefenaars, zowel beginners, als gevorderden. We trainen de hele winter door, gelukkig is er een groot afdak, voor als het regent. Iedereen is van harte welkom vanaf half 10. Je kan je aanmelden via mijn website. Daar kan je ook terecht als je vragen hebt nav dit artikel.

Ik geef regelmatig workshops over verschillende aspecten van pushing hand, voor beginners en gevorderden. In deze workshops komen allerlei aspekten aan bod die een rol spelen bij Tui Shou: Taijiquan principes, patronen, fixed steps, stappen, beentechnieken, competitie: oefeningen en vrij PH spel.
De volgende workshop is gepland op zondag 7 december 2014.




geplaatst in TQT 5
april 2014